Leonardo da Vinci

Leonardo da Vinci (Anchiano, Vinci , 15 april 1452 – Amboise, 2 mei 1519) was een architect, uitvinder, ingenieur, filosoof, natuurkundige,  scheikundige, anatomist, beeldhouwer, schrijver en schilder uit de Florentijnse Republiek, tijdens de Italiaanse renaissance. Hij wordt gezien als het schoolvoorbeeld van het renaissance-ideaal van de homo universalis en als genie.

Levensloop

Leonardo’s leven wordt beschreven in Giorgio Vasari’s Vite, een van de belangrijkste biografische bronnen van renaissancekunst  voor kunsthistorici.

Jeugd

Het geboortehuis van Leonardo – een hedendaagse toeristische attractie – staat in Anchiano, een dorp op 3 km afstand van Vinci op het grondgebied van de stad Florence. Zowel zijn vader als een aantal voorvaderen waren notaio, notaris. Daardoor is zijn geboortedatum en naam overgeleverd. “Leonardo di ser Piero da Vinci” (Leonardo, zoon van heer Piero uit Vinci) schreef zijn grootvader in het familieboek. Leonardo was een buitenechtelijk kind van Piero en Chataria, Catherina, een boerenmeisje. Hierdoor kon hij geen klassieke studie volgen.

Leonardo groeide op op het platteland, en verbleef vermoedelijk minstens het eerste jaar bij zijn moeder die hem zoogde. Wat daarna gebeurde, is onzeker. Volgens het kadaster van Vinci van 1457 woonde Leonardo bij zijn vader Piero en diens echtgenote Albiera.

Loopbaan

Hij werd een schildergezel (leerling schilder) bij Andrea del Verrocchio en later een onafhankelijk schilder. Van 1482 tot 1499 werkte hij voor de Hertog van Milaan, Ludovico Sforza, waar hij zijn eigen studio had, inclusief leerlingen. Toen de Fransen Milaan bezetten, keerde hij terug naar Florence, waar hij voor Cesare Borgia ging werken als militair architect en ingenieur. In 1506 keerde hij terug naar Milaan.

Van 1513 tot 1516 woonde hij in Rome, waar toentertijd ook de veel jongere schilders Donatello, Rafaël en Michelangelo werkten, met wie hij weinig contact had. Met Michelangelo werd hij gevraagd voor de uitvoering van een grote muurschildering in het Palazzo Vecchio in Florence. Beide kunstenaars voltooiden deze muurschilderingen echter nooit. Er bleven slechts schetsen van over. In 1516 ging Leonardo werken voor koning Frans I van Frankrijk in het kasteel van Amboise.

Leerlingen

Zoals elke grote kunstenaar had Leonardo leerlingen. Giacomo Salaí kwam in 1490. Daarna volgde Marco d’Oggiono. Een jaar later voegde Giovanni Antonio Boltraffio (±1467 – 1516) zich bij hen. In 1507, tijdens zijn verblijf in Milaan, nam Leonardo de edelman Francesco Melzi (ook da Melzi, da Melzo of in het Latijn: Franciscus Meltius) aan. Andere leerlingen waren Zoroastro da Peretola, Riccio Fiorentino, de Spanjaard Ferrando de Llanos, Giampietrino, Francesco Napoletano, Andrea Solari en enkele anderen. Wegens de onregelmatige leefstijl van Leonardo kon hij geen echte school of atelier uitbouwen. Salaí en Melzi staan vermeld in de ‘Vite’ van Giorgio Vasari (1550).

Overlijden

Hij overleed in het Franse Amboise, in het Clos Lucé en ligt begraven in de Kapel van St. Hubertus in het kasteel van Amboise. Clos Lucé is een kasteel in Amboise waar Leonardo da Vinci de laatste drie jaren van zijn leven woonde. Het is nu een museum over het leven en werk van Leonardo da Vinci. Het beschikt over veel voorbeelden van zijn uitvindingen.

Kunst

Leonardo is beroemd vanwege schilderwerken als de Mona Lisa (ook “La Gioconda”), dat zich nu in het Parijse Louvre-museum bevindt en de muurschildering Laatste Avondmaal (“Ultima Cena” of “Cenacolo”, Milaan). Dit tweede werk ging, vanwege een experimentele frescotechniek die hij had gebruikt, al in zijn eigen tijd hard achteruit. In de Abdij van Tongerlo is een getrouwe kopie uit 1506 – 1507 door Andrea Solari op linnen van het Laatste Avondmaal in perfecte staat bewaard gebleven, waarvan wordt aangenomen dat de meester zelf de hoofden van Jezus en Johannes de Doper heeft geschilderd.

Slechts zeventien van zijn doeken en geen van zijn beelden zijn bewaard gebleven. Het merendeel van zijn tekeningen is eigendom van Koningin Elizabeth en wordt bewaard in de Koninklijke Collectie van het Windsor Castle in Engeland.

Codex Leicester en andere losse manuscripten

De zogenaamde Codex Leicester bestaat uit 18 vellen papier, met rode inkt in spiegelbeeld beschreven door Leonardo Da Vinci. De perkamenten betreffen uiteenlopende ideeën over onder andere astrologie en religie. Naast deze codex zijn zo’n 7000 vellen van het werk van Leonardo bekend. Onder meer het Windsor Castle en verschillende bibliotheken in Milaan bezitten werk van Leonardo (waaronder ook de Codex Atlanticus, die in Milaan bewaard wordt). De recentst ontdekte codex bevindt zich in twee delen in Madrid.

In 1994 kocht Bill Gates, oud-topman van Microsoft, de Codex Leicester op een veiling voor 30,8 miljoen dollar. Bill Gates leende hem na zijn aankoop uit aan het Fogg-Museum van Harvard University, waar de geschriften nu te bewonderen zijn.

Anatomie

Indrukwekkend zijn Leonardo’s studies van de anatomie, de vlucht van vogels en vele andere onderwerpen. Zijn uiteindelijk vergevorderde kennis van de anatomie van het menselijk lichaam leerde Leonardo zichzelf. Het is bekend dat hij in het holst van de nacht de lichamen van pas gestorven mensen uit hun graven liet stelen. Vervolgens ontleedde hij deze lichamen thuis. Overigens zijn niet al zijn anatomiestudies kwalitatief even goed. Zijn Anatomie van de nek lijkt volkomen gefantaseerd, evenals de studie De voornaamste organen en het hart en vaatstelsel en het urogenitaal stelsel van een vrouw.

Machines en vliegtuig

Zijn boeken bevatten tekeningen van verschillende nieuwe apparaten en machines, zoals een helikopter, machinegeweren, een bepantserde tank, een onderzeeboot en een apparaat met tandwielen waarvan men vermoedt dat het een mechanische rekenmachine voorstelt. Op 3 januari 1496 voerde Leonardo een mislukte proef uit met een vliegtuig dat hij had gebouwd. Ook de viola organista, een muziekinstrument, is door Leonardo ontworpen.

Brug over de Gouden Hoorn

In 1502 maakte Leonardo een ontwerp voor een 240 m lange brug zonder tussenliggende pijlers. Dit maakte deel uit van een civiel project voor sultan Bayezid II van Istanboel. Het ontwerp was bedoeld om een inham van de Bosporus die bekendstond als De Gouden Hoorn te overbruggen. De brug werd daar nooit gebouwd, maar in 2001 werd er in Noorwegen een brug geconstrueerd volgens hetzelfde principe.

Ondertekening

Leonardo ondertekende zijn werk soms met “Leonardo” of “Io, Leonardo” (“Ik, Leonardo”). Vermoedelijk gebruikte hij zijn vaders naam niet omdat hij een bastaard was. Bij zijn studies gebruikte hij overigens wel de naam Leonardo da Vinci, bijvoorbeeld rechtsonder op de tekening van de Vitruviusman.

Deze tekst komt oorspronkelijk van het Wikipedia-artikel Leonardo Da Vinci. Deze tekst is beschikbaar onder de licentie CC-BY-SA 3.0

Online database
Nederlandse website

Alles over Leonardo Da Vinci

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Close
Menu
Close

LAATSTE BERICHTEN

error: Alert: Content is protected !