RECENSIE: Bergense School | Stedelijk Museum Alkmaar

De Bergense School was de eerste expressionistische kunststroming in Nederland. In het expressionisme tracht de kunstenaar zijn, of haar, gevoelens of ervaringen voor de waarnemer uit te drukken, door een zekere vervorming van de werkelijkheid. Tussen 1915 en 1925 beleefde de Bergense School een bloeitijd.

De ontwikkeling

Omstreeks 1905 werden de Nederlandse kunstenaars zich langzaam bewust van de internationale ontwikkelingen in de kunsten. De traditionele weergave van de natuur veranderde: de schilders kozen voor niet-realistische kleuren en maakten minder gebruik van de regels van het perspectief.

In 1911 werd ook het kubisme geïntroduceerd in Nederland. Bij het kubisme deden de kunstenaars net alsof de natuur alleen maar bestond uit kubussen, kegels en bollen. 

Bergen

In Bergen ontstond een zeer cultureel klimaat. Hiertoe aangetrokken kwam omstreeks 1910 een aantal modern-georiënteerde kunstenaars naar Bergen. Eerst vestigden Arnoud Colnot en Dirk Filarski zich. Later arriveerde Matthieu Wiegman, Jaap Weijand en Leo Gestel, gevolgd door vele meer. Vanuit het modernisme zochten kunstenaars naar een intensere manier van uitdrukken. In Bergen leidde dat tot een ommekeer naar een expressieve schildertrant in gloeiende kleuren. Kenmerkend zijn het palet van bruinen, roden, groenen en blauwen en de herinnering aan het kubisme. Het begrip Bergense School werd pas in de jaren twintig gebruikt, zowel door kunstcritici, als door Leo Gestel, die grappend zei: ‘Wij behoren tot de Bergense School. ‘

Piet Boendermaker: intuïtief verzamelaar

In 1918 kreeg Bergen er een prominente inwoner bij. De Amsterdamse verzamelaar Piet Boendermaker (1877-1947) vestigde zich in huize De Klomp. Omstreeks 1908 kreeg hij belangstelling voor het werk van de vernieuwingsgezinde kunstenaars. Daarbij werd hij geadviseerd door Leo Gestel, die hem leerden ‘zien’ en hem introduceerde in de ateliers.
Boendermaker steunde de kunstenaars door aankopen, soms met tientallen tegelijk. Hij zette de aankoopsom om in maandelijkse toelagen van 100 tot 200 gulden. Hierdoor verkregen de kunstenaars een regelmatig inkomen. Uiteindelijk bracht de mecenas een collectie bijeen van meer dan 2.500 schilderijen, aquarellen en tekeningen. Deze hield hij niet voor zich: hij verspreidde de collectie over musea die toen nog nauwelijks moderne kunst verzamelden. Daarnaast opende hij in 1928 in Bergen zijn Kunstzaal.

Collectie Stedelijk Museum Alkmaar

De gehele collectie van het Stedelijk Museum Alkmaar omvat ruim 280 werken. In de tentoonstellingszaal kunnen ze niet alles laten zien, maar de oeuvres van kunstenaars als Else Berg, Mommie Schwarz, Leo Gestel, Dirk Filarski, Gerrit Willem van Blaaderen, Arnout Colnot en Piet en Matthieu Wiegman komen ruim aan bod. Regelmatig vinden er wisselingen op zaal plaats met werken uit depot of nieuwe aanwinsten. Daarbij zijn er fraaie luministische en kubistische landschappen en stillevens te zien uit de periode voorafgaande aan de Bergense School. Hierdoor wordt een representatief beeld geschetst van de ontstaansgeschiedenis van het Noord-Hollands expressionisme.

De Bergense School is een vaste tentoonstelling, op ieder gewenst te bezoeken.

De werken van de Bergense School zijn hier online te zien.

Zien?

Stedelijk Museum Alkmaar
Canadaplein 1
1811 KE Alkmaar
stedelijkmuseumalkmaar.nl

Hoofdbeeld en bron: stedelijk museum Alkmaar

Tim

Tim

Ik ben Tim. Vrijwilliger bij RK&C. Leuk als je ons volgt!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Close
Menu
Close
error: Alert: Content is protected !